Nisan 2026 Diğer Köşe Yazıları - Yusuf Can Berk

15 Nisan Dünya Sanat Günü

      15 Nisan Dünya Sanat Günü kutlu olsun. Yeryüzünden 5 saniyeliğine sanatı silseydik sanırım her şey sadece dünyanın yerle bir olmasından ibaret kalmaz, "dünyamızın" yerle bir olmasıyla sonuçlanırdı. Silinecek şeyler yalnızca tablolar, şiirler, mimari eserler değil, onların içine ilmek ilmek işlenmiş olan "kalbim kırıldı" lar, "seni seviyorum" lardır. Sadece iki kelimeden oluşan fakat uğruna dünya feda edilebilecek "seni seviyorum" un sanatın toprağında nasıl da güzel şekillerde filizlendiğini unutmayın. 

      Ayrı ve özel olarak değinmem istediğim bir diğer husus ise "Mimar Sinan" dır. Leonardo Da Vinci ile hemen hemen aynı dönemde yaşamasına rağmen bugün onun kadar hak ettiği değeri görmemektedir. Oysa o, yeryüzünün gelmiş geçmiş en büyük sanatçılarından biriydi. Bugün başta İstanbul olmak üzere Osmanlı himayesine geçmiş birçok yeri gezerken "Osmanlı" yı orada doğrudan fark edebiliyorsanız, bu imparatorluğun kendisine has mimari üslubunun ana karakterini oluşturan onun sayesindedir. Üzücü olan bir şey var ki Mimar Sinan'ın adı hak ettiği şekilde yaşatılmıyor. Dünya çapında tanınmış önemli Türk yapılarından birinin adının köprü, havaalanı vs.) Mimar Sinan olması uluslararası temsil anlamında Sinan'ın adını daha bilinir yapabilirdi. En azından dünyanın en çok hava trafiğine sahip havalimanı olan İstanbul Havalimanı'nın adı "İstanbul Mimar Sinan Havalimanı" olabilirdi. İstanbul'a bu kadar dokunmuş birinin adının daha büyük bir yerde yaşatılmasını şahsen isterdim ancak ne yazık ki tarih anlayışımız yalnızca hükümdar ve savaş ekseninde şekilleniyor. Peki Osmanlı, sadece padişah veya paşalar mı demektir? Hayır! Büyük bir sanatçı ve deha olan Mimar Sinan, basbayağı Osmanlı'nın kendisidir. 


----------------


23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı

      Tanzimat'ın ilanından sonraki dönemde siyasal yaşantımızda yeni kurum denemeleri yapılıyor, aydınlar arasında yepyeni fikirler tartışılıyordu. Bunlardan birisi de "meclis"tir. Meclis bizim yaşantımıza ilk defa 23 Nisan 1920'de TBMM'nin ilanıyla girmiş değildir. Buranın öncesinde yer alan Meclis-i Umûmî, Meşrutiyetlerde faaliyet göstermiş, çift kamara sisteminin benimsendiği, imparatorluk meclisi olması bakımından içerisinde çeşitli tebaalardan mebuslar bulunan ancak en önemlisi tam anlamıyla yukarıdaki "otoriter" sopayı da hissettiren bir yapıdaydı. İlk Meşrutiyet'in meclisinde bu, padişah sopasıyken II. Meşrutiyet'te bu, Jön Türk sopası olmuştu. 23 Nisan'da olan olay ise farklı bir tarzın ilanıydı. Burada artık millet ve onun egemenliğinden bahsediliyordu. Bu da doğrudan Cumhuriyet'e giden yolun temelini oluşturuyordu.

      Meclis, henüz isminden itibaren ihtilalci kimliğini ilan ediyordu. Hanedana atıf yerine doğrudan Türklerin ülkesi anlamına gelen "Türkiye", meclisin sıradan değil olağanüstü olduğunu gösteren "Büyük" ve egemenliğin kaynağını saraydan alıp halka teslim eden "Millet" sözcüklerini içinde barındırıyordu.

      Asıl sıra dışı olan bir şey ise ateş ve barut kokusundan geçilmeyen bir zamanda kurulmasına rağmen meclisin içerisinde muhalif mebuslar ve topluluklar da vardı. Bu, Türkiye'nin siyasal tarihi içerisinde çok kıymetli bir detaydır.

      Ben, Atatürk'le alakalı hiçbir şeyde miras kelimesinin kullanılmasını doğru bulmuyorum. Atatürk, "miras" sözcüğü gibi saltanatvâri bir ifadeyle yan yana getirilebilecek birisi değildir. Muhtemelen kendisi de bundan hoşlanmazdı. Onun ardında bıraktığı her şey emanettir çünkü emanetin içinde sadakat ve muhafaza sorumluluğu vardır. Atatürk, tüm konuşmalarında özellikle çocuklara ve gençlere hitaplarında Türkiye Cumhuriyeti'nin ve onunla alakalı tüm değerlerin "emanet" olduğu vurgusunu sürekli yapmıştır çünkü geleceğin, yarının büyükleri olacak çocukların elinde olduğunu biliyor; tıpkı toplumun temelinin çocuklar olduğu gibi 23 Nisan'ı da olgun bir cumhuriyet olma yolunda, bir çocuğun büyüme serüvenine bağlıyordu.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hoşça Kal

İznik Gezimden

19 Mayıs ve Civarı