Süper Kahramanlar Nasıl Ortaya Çıktı?

      Süper kahramanlar, bugün popüler kültürün en önemli simgelerindendir. Sinemadan sosyal medyaya, çocukların oynadığı oyuncaklardan giydiğimiz tişörtlere kadar hayatımızın her yerinde bu karakterlere rastlıyoruz. Çocuklardan yetişkinlere kadar her kesimin ilgisini çeken bu figürler, sadece eğlence amacıyla var olmuyor; toplumsal ve kültürel ihtiyaçların bir yansıması olarak da şekilleniyorlar.

       Peki süper kahraman fikri nereden çıktı? Neden insanlar olağanüstü güçlere sahip figürler yaratma ihtiyacı hissetti? İşte bu sorular, bugün süper kahramanların varlığını anlamak için önemli başlangıç sorularıdır. Bu yazımda süper kahramanların içeriğinden ziyade tarihsel ve kültürel arka planına odaklanacağım.

Kahramanlık Kavramı

      İnsanoğlu tarih boyunca olağanüstü güçlere sahip kahramanlara ihtiyaç duymuştur. Antik çağların mitolojik figürleri olan Zeus, Odin, Thor ve diğer tüm karakterler; halkın doğaüstü olayları açıklama ve umut arayışının sembolleriydi. Bu kahramanlar genellikle tanrısal kökenlere sahipti ve efsaneler aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarıldılar.

     Burada önemli bir noktayı belirtmek gerekir: Mitolojik figürler için de “kahraman” kavramını kullandım ancak bunları modern süper kahramanlarla aynı şekilde değerlendirmemek gerekir. Her alanda olduğu gibi burada klasik anlamda kahraman ve modern anlamda kahraman ayrımına gidilmesi gerekmektedir. Kavram sadece doğaüstü güçleri değil, aynı zamanda toplumun değerlerini yansıtan, olağanüstü bir cesaret veya fedakârlık sergileyen figürleri de kapsıyor. Bu nedenle “kahraman” kelimesini her iki grup için de kullandım. Nihayetinde kahramanlık kavramı modern dönemdeki bu karakterlerle ortaya çıkmış bir kavram değildir.

      Mitolojinin dışında milli, dinî ve kültürel geleneklerde de kahraman figürleri ön plana çıkar: Din büyükleri (Hristiyanlık’ta Aziz George, İslam’da Hz. Ali vb.), ulusal kahramanlar (Türkiye’de Mustafa Kemal Atatürk, ABD’de George Washington vb.) ve halk masalları (Köroğlu, Robin Hood, William Tell vb.) toplumun bir insanda vücut bulmuş halini ve değerlerini simgeler. Bu kahramanlarda yukarıdaki diğer kahramanlardan farklı olarak olağanüstülük ve fantastik özellikler ya hiç yoktur ya da çok sınırlıdır. Ancak hepsinde ortak özellikler bellidir: Kötülerle mücadele, adalet arayışı ve toplum için fedakârlık.

Modern Süper Kahramanların Doğuşu

      Süper kahramanların ortaya çıkmasını sağlayan ilk önemli gelişme çizgi roman türünün icadıdır. Nasıl ki mitolojiler ve destanlar sözlü kültür aracılığıyla kitlelere ulaşmışsa, modern çağda da çizgi roman, görsel ve yazılı anlatının birleşimiyle kitlelere seslenen yeni bir mecra yarattı. Her alanda olduğu gibi evrim, anlatılarda dahi hayatımızın bir gerçeği olarak kendini gösteriyor.

      İlk olarak Avrupa’da ortaya çıkan çizgi roman türü, XIX. yüzyılın sonu itibarıyla Amerika’ya ulaşmıştır. O dönemde çizgi romanların Amerika’daki gelişimi, dönemin iki büyük gazete patronu William Randolph Hearst ve Joseph Pulitzer’in rekabetiyle doğrudan ilişkiliydi. Bu rekabet tarih yazımında “Gazete Savaşı” olarak bilinir. Burada hemen şu ara bilgiyi belirtmeliyim ki her iki isim de Amerika Birleşik Devletleri’nin kültürel manzarası üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Eksantrik kişiliğiyle Hearst, sonradan Orson Welles’in 1941 tarihli klasik filmi Citizen Kane (Yurttaş Kane)’in başkahramanına esin kaynağı olmuştur. Pulitzer ise modern Amerika’nın en prestijli edebiyat ve gazetecilik ödülü olan “Pulitzer Ödülü” ne adını vermiştir.

      Gazeteci patronları Hearst ve Pulitzer, tirajlarını artırmak için gazetelerine eğlencelik çizgi roman ekleri koymaya başladılar. İki büyük iş insanının rekabeti, önce Hearst’e sonra Pulitzer’e birçok yetenekli sanatçıyı çekmiştir. İlk Amerikan çizgi romanı 1892’de The San Francisco Examiner gazetesinde yayımlanmıştır. Gazetenin çizeri Jimmy Swinnerton’ın kaleme aldığı kısa hikâye The Little Bears and the Tiger (Ayıcıklar ve Kaplan), daha sonra The Little Bears (Küçük Ayılar) adlı serinin başlangıcını oluşturmuştur. Kısacası rekabetin ateşlediği bu süreç, çizgi romanı bir gazete eğlencesi olmaktan çıkarıp Amerika’nın kültürel yaşamının ayrılmaz bir parçasına dönüştürdü. Bu da ileride süper kahramanların sahneye çıkması için sağlam bir zemin hazırladı.

     Çizgi roman artık Amerika’da günlük hayatın doğal bir parçasıydı, fakat süper kahramanların doğuşu için sadece bu mecra yeterli değildi. Asıl belirleyici olan 1929’da patlak veren ve dünyayı etkisi altına alan Büyük Buhran’dı.

      I. Dünya Savaşı bitmiş, kazananlar dahi kaybedenler kadar zararlı çıkmıştı. Avrupa’da savaşın yaraları sarılmaya çalışılıyordu. Amerika savaştan en kârlı çıkmış ülkeydi. Bunda savaşa geç girmesi, çatışmaların gerçekleştiği sahalardan uzak bir konumda bulunması ve savaşla meşgul ülkelerin pazarlarını kontrol edecek politikalar izlemesinin çok büyük payı vardır. Savaş sonrası dönemde Amerika, Avrupa’dan farklı bir yöne gitti. Savaşın yıkımını doğrudan yaşamayan ABD, 1920’lerde adeta altın çağını yaşıyordu. Otomobillerin kitleselleşmesi, radyonun evlere girmesi, caz müziğinin yükselişiyle 1920’ler, ABD için refah, hız ve tüketim toplumu demekti. Hatta Amerika’nın 1920-1930 yılları arası için “Kükreyen Yirmiler” dönemi denmesi boşuna değildir. Ama bu gösterişli atmosferin ardında kırılgan bir yapı vardı. Yeni bir kriz kapıdaydı.

      1929’un Ekim ayında Wall Street’te başlayan çöküş ve ardından gelen Büyük Buhran, sadece Amerika’yı değil, tüm dünyayı sarstı. Avrupa ülkeleri ve gelişen ekonomiler zaten zorluk içindeydi, ama ABD’deki borsa çöküşü de işleri iyice kötüleştirdi. İşsizlik hızla arttı, fabrikalar kapandı, insanlar evlerini ve birikimlerini kaybetti. Sanayi üretimi neredeyse yarı yarıya düştü, hayat ciddi şekilde zorlaştı.

      Büyük Buhran’ın en ağır tarafı, onun yarattığı toplumsal sonuçlardı. İşsiz kalan milyonlarca insan, evine ekmek götüremez hale geldi. Aileler parçalandı; kimi zaman anne babalar, çocuklarını bakacak gücü bulamadıkları için evlatlık vermek ya da çalıştırmak zorunda kaldı. Hatta parasızlıktan çocuklarını satılığa çıkarmış ailelerin fotoğrafları dönemin kameralarına yansımıştı.

     Bu dönemin izleri edebiyata da kazındı. John Steinbeck’in Gazap Üzümleri romanı, tarım işçilerinin yoksullukla mücadelesini gözler önüne sererken; Harper Lee’nin Bülbülü Öldürmek romanı, bu atmosferdeki adaletsizlik ve ırkçılığı işledi. Bu iki dünya klasiği de, o yılların ruh halini ve toplumsal yaralarını derinlemesine yansıttı.

      O yıllarda Amerika’nın dışında da genel bir depresif hava hakimdi. Nihayetinde bunalım bütün dünyayı ilgilendiriyordu. İki dünya savaşı arasındaki dönem, ekonomik krizlerle birleşince insanların moralini iyice düşürmüştü. Bir yanda ekonomik çöküş, diğer yanda İtalya’da Mussolini, Almanya’da Hitler gibi otoriter rejimler yükselişe geçmişti. Üstelik daha I. Dünya Savaşı’nın bıraktığı zararlardan dahi kurtulamamışken âdeta yeni bir dünya savaşının ayak sesleri duyuluyordu. Her yerde belirsizlik, korku ve kaygı vardı. Bu yılların bir rengi olsaydı hiç şüphesiz gri olurdu. Bu yılların insanlıkta bıraktığı travmanın etkisi 20. yüzyılın sonuna kadar sürmüştür desek yalan olmaz. Bunun üzerine bir de peşinden gelen II. Dünya Savaşı’nı da hesaba katarsak bu fikrim net bir şekilde doğrulanıyor.

      İşte süper kahramanlar tam da böyle bir dünyada ortaya çıktılar. Büyük Buhran’ın yarattığı yıkım ve yaklaşan savaşın gölgesi altında insanlar, gündelik hayatın acı gerçeklerinden kaçabilecekleri yeni kahramanlara ihtiyaç duydular. İnsanların içinde bulunduğu krizler, onlara umut ve moral verecek yeni figürlerin yaratılmasına yol açtı. İnsanlık olarak hangi devirde olursak olalım bir kurtarıcı bekleme huyumuz içgüdüsel bir gerçeğimiz ve bundan asla vazgeçmiyoruz.

      Düşünelim: 1930’larda Amerika’da bir işçisiniz. Sabah kalkıyorsunuz, iş bulmak neredeyse imkânsız zira fabrikalar bir bir kapanıyor. Borsada bir gecede tüm birikimini kaybetmişsiniz, çocuğunuza kahvaltıda yedirecek bir ekmeğiniz bile yok. Radyoda yeni bir dünya savaşının yaklaştığına dair haberler duyuyorsunuz. Sokağa çıksanız sokakta parasızlıktan çocuğunu satılığa çıkarmış insanları görüyorsunuz. Ne yaparsanız yapın korku girdabından hiçbir şekilde kaçamıyorsunuz. O esnada elinize aldığınız bir gazetenin çizgi roman ekinde dünyayı kurtaran bir süper kahramana rastlıyorsunuz. Bu, siz farkında olmasanız bile bilinç altınızda pozitif bir etki uyandırıyor ve o dönemi düşünürsek pozitif olan sayılı şeylerden sadece biri. Bunun sadece bir hayal ürünü olduğunu bilseniz de içten içe sizi rahatlatıyor, okurken içinizden “keşke gerçek olsa” diyorsunuz ya da belki de uzun zamandır hissetmediğiniz o duyguyu, umut duygusunu size yeniden hatırlatıyor.

     Şimdi de önümüze şöyle bir soru çıkıyor : Peki süper kahramanlar neden Amerika’da ortaya çıktı? Sonuçta bütün dünyada karamsarlık ve umutsuzluk hakimdi. Amerika’da farklı olan neydi de bu kahramanlar burada ortaya çıktılar?

      Aslında süper kahramanlar dünyanın birçok yerinde muhtemelen ortaya çıktılar, muhtemelen diyorum çünkü çıktıysa bile Amerika dışındakilerden haberimiz olmadı. Bunda en büyük sebep Amerika’nın medya ve eğlence endüstrisinin gücüydü. Örneğin yukarıda anlattığım gazete rekabetini hatırlıyorsunuzdur. Bu rekabetin çizgi roman türünün Amerika’da tutulmasını sağladığından bahsetmiştim. Buna benzer bir rekabet başka bir ülkede olmadı veya bugünkü süper kahramanları yaratan iki çizgi roman şirketi olan DC Comics ve Marvel Comics gibi büyük şirketler başka ülkelerde yoktu. Her ne kadar başka ülkelerde 1950’lerden itibaren süper kahramanlar yaratılmaya çalışılsa da bunlar genel olarak tutmadılar çünkü bu sektörü zaten Amerika, hegemonyası altına almıştı. Amerikan kökenli olmayan bir süper kahramanın küresel anlamda tutulabilmesi mümkün değildi.

İlk Süper Kahramanlar ve Süper Kahramanların Evrimi

     1930’lardan itibaren Phantom, Doktor Occult gibi karakterlere rastlasak da bunlar daha çok öncü olarak kaldılar. Asıl dönüm noktası ise 1938 yılında Superman’in sahneye çıkışı oldu. Jerry Siegel ve Joe Shuster tarafından yaratılan Superman, Action Comics #1 sayısında ilk kez okurlarla buluştu ve kısa sürede popülerlik yakaladı. Superman’in farkı, daha önce görülmemiş ölçüde gerçek bir süper kahramanın niteliklerini ortaya koymasıydı. Güçleri doğaüstüydü (uçabilme, inanılmaz kuvvet, x-ray görüşü), sıradan bir kimliği (Clark Kent) ve sembolik bir kıyafeti vardı. Ayrıca topluma umut veren bir ideali temsil ediyordu. Böylece Superman, gerçek anlamda modern süper kahraman tipini ortaya koymuş ve beklentileri karşılamıştı.

      Ardından Superman'ı 1939 yılında Batman takip etti. Yeni süper kahramanların ortaya çıkması II. Dünya Savaşı süresince de devam etti. Bu yıllarda ortaya çıkan karakterler de düşmanlarla mücadele teması göze çarpmaktadır. Örneğin 1941 yılında yaratılan Kaptan Amerika karakteri gerek ismi gerek görünümüyle tam anlamıyla Amerika’nın vücut bulmuş haliydi. Amerika’nın II. Dünya Savaşı'ndaki mücadelesini ve değerlerini temsil eden bu karakterin daha ilk sayısının kapağında Hitler’e yumruk atmış olarak çizilmesi, karakterin amacını net bir şekilde ortaya koyuyordu. Yani süper kahramanlar bu yıllarda umut ve moral vermesinin yanında propaganda amaçlı da kullanılmıştı. 1941 yılının sonuna doğru Wonder Woman karakteri de ortaya çıktı. Wonder Woman ilk kadın süper kahramandı ve dönemin erkek egemen kahraman galerisine farklı bir boyut kazandırdı.

      1930’lar ve 1940’lar, süper kahramanların “Altın Çağı” ydı. 1950’lere geldiğimizde ise artık II. Dünya Savaşı’ndan çıkmış bir dünya vardı. İnsanlar ekonomik olarak toparlanıyor, banliyölere taşınıyor, televizyon yeni yeni hayata giriyordu. Yani toplumun gündemi bir nevi değişiyordu. Bunalım dünyasının âdeta nadide umut ve moral kaynağı olan süper kahramanlar, bu yıllardan itibaren ilgi görmemeye başlamıştı. İnsanlar çizgi romanlardan ziyade daha gizemli, polisiye, western tarzı türlere yöneliyordu. Hatta süper kahramanlar için kelimenin tam anlamıyla toplum önünde yargılandılar desek yalan olmaz.

      1950’ler çizgi roman sektörünün imtihan edildiği yıllar oldu. Alman psikiyatr Fredric Wertham’ın 1954’te yayımladığı Seduction of the Innocent (Masumların Baştan Çıkarılması) adlı psikoloji kitabı, çizgi romanların çocukları olumsuz etkilediğini, şiddete ve suç işlemeye teşvik ettiğini iddia ediyordu. İşin ilginç yanı bu kitap Amerika’da o kadar ciddiye alınmıştı ki konu Amerikan Senatosu'na kadar taşınmış, tartışılmıştı. Bu baskılar sonucunda 1954 yılında “Comics Code Authority” adlı bir sansür kurulu yani kelimenin tam anlamıyla Çizgi Roman Denetleme Kurulu kurulmuştu. Çizgi romanlarda şiddet, korku, kan, vampirler, şeytan figürleri hatta bazı romantik ögeler bile yasaklandı. Bu kurulun belirlediği yayım kriterlerinden birkaç tanesini aşağıya ekliyorum :

• Polisler, hâkimler, devlet memurları ve saygın kurumlar hiçbir zaman yerleşik otoriteye saygısızlık yaratacak şekilde tanıtılamazlar.

• Hiçbir çizgi roman dergisi başlığında “korku” veya “terör” sözcüklerini kullanamaz.

• Korku, aşırı kan dökme, kanlı veya dehşet verici suçlar, ahlaksızlık, şehvet, sadizm, mazoşizm içeren tüm sahnelere izin verilmeyecektir.

• Boşanma, mizah konusu yapılamaz ve arzu edilir bir şey olarak gösterilemez.

      Bu durum süper kahraman çizgi romanlarını fazlasıyla steril hale getirdi ve yaratıcılığı kısıtladı. Dolayısıyla 1950’ler, süper kahramanlar açısından bir duraklama dönemi olmuştu. Süper kahramanlar ve çizgi romanlar bu yıllarda yoğun bir eleştiri süzgecinden geçirilmiş ve uzun yıllar sürecek kısıtlamalara tabii tutulmuştu.

      1960’lar süper kahramanların dönüşüm geçirdikleri yıllar oldu. Soğuk Savaş, uzay yarışı ve nükleer silah gibi politik ve bilimsel gelişmeler süper kahramanların içeriğinde doğrudan ya da dolaylı olarak kendilerine yer buldu. Bunların her biri karakterlerin hikâyelerine bilimsel temelli açıklamalar kazandırdı. Aslında bu dönüşümün ilk örneğini 1956 yılında ortaya çıkan Flash karakterinde görebiliyoruz. Artık kahramanlar güçlerini sonradan bilimsel kazalarla veya teknolojik icatlarla kazanıyordu. Örneğin Spider-Man bir radyoaktif örümcek tarafından ısırılmış, Hulk gama radyasyonuyla ortaya çıkmış, Fantastic Four ise kozmik ışınlar sonucunda yetenek kazanmıştı. Bunun yanında özellikle de Marvel Comics, sıradan insanların sorunlarını yaşayan ama olağanüstü güçlere sahip kahramanlar yarattı. Spider-Man’in ergenlik sorunları, Fantastic Four’un aile içi çatışmaları ya da X-Men’in toplumdan dışlanması, okuyucunun kahramanlarla özdeşleşmesini sağlayacak akıllı hamlelerdi. Bunlar Marvel'in, bu yıllarda ciddi yükselişe geçmesini sağladı.

      Çizgi romanlardaki bu renkli ve bilimsel temalar 1970’ler boyunca da devam etti ancak bunun yanında toplumsal sorunlar da ön plana çıkmaya başladı. Bu da 1970’leri, süper kahramanlar için geçiş dönemi yapmaktadır. Aksiyon hâlâ önemliydi ancak bu yıllardaki bir diğer yenilik kahramanların iç dünyalarını başarılı bir şekilde işlemekti. 1960’larda kahramanların insan özellikleri ön plana çıkmaya başlamıştı. 1970’lerde ise bu karakterlerin insanlar gibi kusurlara sahip olabileceği ve toplumla iç içe olduğu bir yaklaşım benimsendi. Bu dönemde süper kahramanların psikolojik yönleri ve iç dünyaları giderek daha fazla önem kazandı. Bu eğilim çizgi romanların 1980’lerden itibaren karanlık, olgun ve post-modern temalara doğru evrilmesinin önünü açacaktı.

      Artık kahramanlar eskisi gibi sadece iyiliğin sembolü değildi; gri alanlar, ahlaki ikilemler ve toplumla çelişen tarafları da öne çıkarılmaya başlandı. Frank Miller’ın 1986’da yayımlanan The Dark Knight Returns isimli eseri, Batman’i daha sert ve acımasız bir şekilde yeniden yorumladı. Alan Moore’un Watchmen (1986) eseri ise süper kahramanları; Tanrı kompleksi, yozlaşma ve iktidar gibi kavramlarla sorguladı. Bu dönemde kahramanlık mutlak bir iyi olma hali değil, sorunlu bir insanlık hali olarak sunuldu. Deadpool ve Venom başta olmak üzere narsizm ve alaycılığı temsil eden birçok anti-kahraman figürü de bu dönemde ortaya çıktı. Bir nevi bu dönemin çizgi romanlarının büyük ölçüde yetişkinlere hitap ettiği söylenebilir. Ayrıca 1954’te oluşturulan Comics Cod Authority isimli sansür kurulunun da bu yıllardan itibaren etkisinin azalmasına dikkat edilmelidir.

     2000’lerden itibaren süper kahraman filmleri büyük bir yükseliş gösterdi. Marvel Sinematik Evreni ve DC evreni arasındaki rekabet, bu karakterlerin yalnızca birer çizgi roman figürü olmaktan çıkarak milyar dolarlık bir sektör hâline gelmesini sağladı. Örneğin Batman karakteri etrafında şekillenen 2008 yapımı The Dark Knight filmi, IMDb’de 9.1 ortalama puan alarak tüm zamanların en beğenilen üçüncü filmi olmuştur.

      II. Dünya Savaşı’nın ardından süper kahramanlar toplumsal bir ihtiyaç olmaktan uzaklaşmaya başlamıştı ancak 2000’lere kadar yine de toplumun dönüşümlerine paralel bir gelişim gösteriyor, ilham kaynağı olarak insanın kendisinden beslenmeye devam ediyorlardı. 2000’lerle birlikte ise eğlence ve medya endüstrisinin, film sektörünün ve sosyal medyanın yükselişiyle süper kahramanlar küresel ölçekte bir eğlence figürü hâline geldiler. Aslında bu, onların toplumsal işlevlerini tamamen yitirmeleri gibi anlaşılabilir ancak bu, toplumun bu kahramanlardan artık umut yerine eğlence talep etmesinden kaynaklanmaktadır. Günümüzün hızlı tüketim toplumunda süper kahramanlar, eğlencenin merkezinde konumlanarak güçlü bir şekilde varlıklarını sürdürmektedirler.

Süper Kahramanların Toplumsal İşlevi

      Süper kahramanlar, kaos dönemlerinde güven ve umut ihtiyacını karşılar. İyi ile kötü arasındaki net mücadele izleyiciye psikolojik rahatlama sağlar. Çocuklar için rol model, yetişkinler için ise bir kaçış imkânı sunar.

      Süper kahramanların bu kadar sevilmesinin bir nedeni de şu: Onlar her zaman “bizim gibi”dir. Örneğin Clark Kent (Superman) iş yerinde çekingen bir gazetecidir, Peter Parker (Spider-Man) ise geçim derdi ve ergenlik problemleri yaşayan sıradan bir üniversite öğrencisidir. Yani kahramanlar bir yandan olağanüstü güçlere sahiptir ama diğer yandan gündelik hayatın sıradanlığına da dahildir. Bu ikilik, onları güçlü olmanın yanı sıra samimi ve anlaşılır karakterler haline de getirir.

      Bugün en sevdiğiniz süper kahraman sorusuna çoğunlukla Batman cevabı veriliyor. Batman’in bu kadar favori olmasının sebebi süper güçleri olmayan tek karakter olmasıdır çünkü bu, onun daha içimizden biri olmasını ve bizim gözümüzde gerçekleşmesi en mümkün karakter olmasını sağlıyor. Onun silahı zekâsı, dedektiflik yetenekleri, fiziksel dayanıklılığı ve teknolojiyi kullanma becerisiydi. Asıl kimliği Bruce Wayne olan Batman, çocukken ailesinin gözleri önünde öldürülmesine tanık olmuş ve bu travmayı suçla savaşmaya adanmış bir yaşamla telafi etmeye çalışıyordu. Bu, kahramanlığının tamamen insani bir temele dayandığını gösterir.

     Süper kahramanlarla toplum arasındaki ilişkinin biraz daha derinine indiğimizde şunu görürüz: 

"Yasa tek başına adaleti sağlayamaz."

      Süper kahraman filmleri ve çizgi romanlar, en başından beri bu fikri işliyordu. Yasa adaleti tesis etmede yetersiz kaldığı için olağanüstü bir figür (süper kahraman) gerekiyor.

      Bu kahraman yasaların dışına çıkarak hatta bazen yasayı çiğneyerek toplum için adalet sağlamaya çalışıyor. Polis gibi yasal figürler kimliklerini saklamaz; bu onların suçlulardan farkıdır. Süper kahramanlar ise maske takar yani yasanın “görünür, kamusal” doğasıyla özdeşleşemezler. Bu da onları, hukukun işleyebilmesi için gerekli olan ama onun dışında duran özel destek yapmaktadır. Yani süper kahraman, toplumun yasalarla kuramadığı adalet dengesine dışarıdan müdahale eden bir istisna figürüdür.

Sonuç : Süper Kahramanların Geleceği

      Süper kahramanların ortaya çıkışını hazırlayan koşulları, ilk ortaya çıktıkları andan itibaren günümüze kadar toplumla paralel olarak evrilerek bugün popüler kültürün en ikonik sembollerine dönüştüklerini kapsamlı bir şekilde inceledik. En başta çizgi roman sayfalarının sınırları içerisinde bulunan bu kahramanların yavaş yavaş buradan taşarak sinema ve medyanın gücüyle hayatımızın her alanına girdiklerini gördük. Böylece gözümüze basit ve günlük hayatın sıradan bir eğlencesi olarak görünen süper kahramanların ne kadar da derin tarihsel, kültürel, sosyolojik ve felsefi arka plana sahip olduklarını da anlamış olduk. 

      Bugün süper kahramanların araştırmacılar arasında modern zamanın mitolojisi olup olmadığı tartışılmaktadır. Örneğin Richard Reynold, "Super Heroes: A Modern Mythology" isimli eserinde süper kahramanların modern zamanın mitolojisi olduğunu belirtmiştir. Ancak her şeyden önce şu gerçek var ki gerek mitolojilerin gerek dinlerin ortaya çıkışındaki sebeplerle süper kahramanların ortaya çıkış sebepleri arasında görmezden gelinemeyecek bir benzerlik vardır. Bu da süper kahramanları bir bakıma modern zamanın mitolojisi olduğu fikrine yaklaştırıyor.

     Gelecekte süper kahraman anlatılarının yeni biçimler kazanması muhtemeldir. İnsanlık tarih boyunca olduğu gibi olağanüstü figürler aracılığıyla hem umut hem de kimlik arayışını sürdürecek ve bu kahramanlar, değişmeye, çeşitlenmeye ve karşılaşılan yeni sorunlara yanıt aramaya devam edecektir. Çünkü insan, hayal kurma ve düşünme yetisinden aldığı güçle her dönemde kendine yol gösterici, umut verici ve eğlenceli anlatılar yaratmaya eğilimli bir varlıktır. Kim bilir belki de insanlık 21. yüzyılda küresel ısınmaya, su sorununa, kıtlığa karşı mücadele edecek yeni süper kahraman figürleri yaratacaktır.


Kaynakça : 

On the Origins of Comics - Briand Boy

История Возникновения И Развития Комикса В Сша - Левин Ярослав Александрович

America's Great Depression - Murray Newton Rothbard

The Great Depression - Pierre Berton

The Myth of Superman - Umberto Eco

The Comics Code Authority: Mass-Media Censorship in Postwar America - Richard Donald Deverell

Marvel Comics in the 1970s: The World Inside Your Head - Eliot Borenstein

The exceptional darkness of The Dark Knight - Todd McGowan

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hoşça Kal

İznik Gezimden

19 Mayıs ve Civarı